ChatGPT'ye Gelen Reklamlar Senatör Markey'i Harekete Geçirdi

Düşünün ki en özel sorularınızı sorduğunuz, belki günün stresini attığınız bir dijital asistan, bir anda size ürün satmaya çalışıyor. İşte tam olarak bu senaryo, OpenAI'ın ChatGPT için duyurduğu reklam testleriyle gerçeğe dönüşmek üzere. Ve bu hamle, Atlantik'in ötesinden ilk siyasi tepkiyi getirmekte gecikmedi.

Massachusetts'ten Demokrat Senatör Ed Markey, OpenAI CEO'su Sam Altman'a gönderdiği resmi mektupta oldukça net konuşuyor. Ücretsiz kullanıcıların sohbetlerinin altına yerleştirilecek 'sponsorlu' içeriklerin, tüketiciyi koruma, gizlilik ve özellikle genç kullanıcıların güvenliği açısından ciddi endişeler doğurduğunu belirtiyor. Markey'in endişesi sadece OpenAI ile de sınırlı değil. Benzer mektuplar, yapay zeka sohbet robotu geliştiren Anthropic, Google, Meta, Microsoft, Snap ve hatta Elon Musk'ın xAI'sine de gitti. Hepsinin cevap vermesi için bir süre tanınmış durumda.

Duygusal Bağ, Reklam İçin Bir Açık Mı?

Peki Markey'in asıl korkusu ne? Aslında işin özü, bu teknolojilerle kurduğumuz ilişkinin doğasında yatıyor. Klasik bir arama motorunda bir ürün ararsınız, karşınıza reklam çıkar ve bunun bir pazarlama mesajı olduğunu kolayca anlarsınız. Ancak ChatGPT veya Google Gemini gibi bir asistanla kurduğunuz diyalog çok daha kişisel, hatta samimi olabiliyor. İnsanlar bazen günlük problemlerini, sağlık endişelerini, ilişki sorunlarını bu platformlara açıyor.

İşte tam da bu noktada, Markey oldukça çarpıcı bir uyarıda bulunuyor: Şirketler, kendi sistemlerinin beslediği bu 'duygusal bağ'dan ve 'güven ilişkisi'nden faydalanarak, kullanıcıları hedef alabilir. Yani, sizin dertleştiğiniz bir yapay zeka, size fark ettirmeden reklam yerleştirme potansiyeline sahip. OpenAI'ın konuyla ilgili açıklaması da bu endişeyi tam anlamıyla gidermiyor. Şirket, 'sohbet arayüzlerinin, statik mesaj ve linklerin ötesine geçme imkanı yarattığını' söylüyor. Bu ne demek? Geleneksel bir banner reklamdan çok daha sofistike, belki de sohbetin doğal akışına gizlenmiş pazarlama mesajlarıyla karşılaşabiliriz.

OpenAI şimdilik bazı sınırlar koyduğunu açıkladı. 18 yaş altı kullanıcılara reklam göstermeyecek. Fiziksel sağlık, ruh sağlığı veya siyaset gibi hassas konulardaki sohbetlerde de reklam yer almayacak. Fakat Markey'in sorguladığı bir nokta var: Bu hassas konuşmalardan toplanan veriler, bir sonraki sohbetinizde karşınıza çıkacak reklamı kişiselleştirmek için kullanılmayacak mı? Bu sorunun cevabı net değil.

Kişisel Düşünceler Artık Bir Meta Mı?

Gizlilik meselesi, bu tartışmanın bir diğer karanlık odağı. Markey mektubunda, kişilerin 'kişisel düşüncelerinin, sağlık sorularının, ailevi meselelerinin ve diğer hassas bilgilerinin' hedefli reklamcılık için asla kullanılmaması gerektiğinin altını çiziyor. Aslında bu, genel internet gizliliği tartışmalarının yapay zeka çağındaki yeni bir yansıması. Ancak burada fark, verinin çok daha derin ve bağlamsal olması.

OpenAI sözcüsü Liz Bourgeois'in açıklaması, şirketin bakış açısını yansıtıyor: 'Keşfettiğimiz herhangi bir reklam faaliyeti, bu teknolojiyi sıradan insanlar için ücretsiz erişilebilir tutmak için gereken kaynakları desteklemekle ilgili.' Yani, model şu: Ücretsiz hizmet sun, kullanıcı kitlesi büyüsün, ardından reklam gelirleriyle bu ücretsiz modeli sürdürülebilir kıl. Bu, sosyal medya platformlarının on yıldır izlediği yola benziyor. Bourgeois, şirketin 'güveni korumak için tasarlanmış şeffaf ilkeler tarafından yönlendirileceğini' ve sadece 'etkileşimi en üst düzeye çıkarmak' için optimize edilmeyeceğini söylüyor.

Ancak tarih bize gösteriyor ki, reklam geliri söz konusu olduğunda 'etkileşim' ile 'güven' arasındaki dengeyi korumak hiç de kolay değil. Haber kaynaklarının algoritmalarını manipüle ettiğini, sosyal medya feed'lerinin bizi belli içeriklere yönlendirdiğini gördük. Peki ya sohbet robotları? Onların bizi yönlendirme kapasitesi çok daha güçlü olabilir. Çünkü karşınızda sizi anladığını iddia eden, sorularınıza cevap veren bir varlık var.

Bu durum, regülasyonların hızla devreye girmesi gereken bir alanı işaret ediyor. Markey'in bu hamlesi, muhtemelen daha geniş bir yapay zeka ve dijital reklamcılık düzenlemesinin ilk adımı. Avrupa Birliği'nin yapay zeka yasası (AI Act) zaten bazı sınırlar getiriyor, ancak ABD'de bu konudaki yasal boşluk daha belirgin. Sonuçta, yapay zeka sadece bir teknoloji meselesi olmaktan çıktı; tüketici hakları, etik ve politikanın kesiştiği karmaşık bir alana dönüştü. ChatGPT'ye reklam gelmesi belki küçük bir adım gibi görünebilir, ama bu dijital ilişkinin geleceğini belirleyecek büyük bir dönüm noktası olabilir.