OpenAI, Bilimsel Araştırmaları Hızlandırmak İçin Yeni Ekibini Duyurdu

Bilim Dünyasına Yeni Bir Ortak

OpenAI, yapay zekanın günlük hayat ve iş dünyasında yarattığı dönüşümün ardından, şimdi de gözünü bilimsel araştırmalara dikti. Firma, Ekim ayında kurduğu 'OpenAI for Science' ekibi ile büyük dil modellerinin, özellikle de GPT-5'in, bilim insanlarına nasıl yardımcı olabileceğini araştırmaya başladı. Ekip, modelleri bilimsel süreçlere daha uygun hale getirmek için çalışmalar yürütüyor.

Rakip Geç Kalındığı Görüşünde

Ancak, OpenAI'nın bu hamlesi bazı çevrelerce 'geç' olarak değerlendiriliyor. Rakip firma Google DeepMind, protein yapısı tahmininde çığır açan AlphaFold gibi modelleriyle yıllardır 'AI-for-science' ekibine sahip. DeepMind'ın Kurucusu Demis Hassabis, bilim için yapay zekayı kariyerinin ana motivasyonu olarak gösteriyor. Bu gelişme, Microsoft, Maia 200 ile Bulut Savaşlarının Kurallarını Neden Değiştiriyor? başlıklı haberde ele alınan bulut ve AI altyapı yarışını anımsatıyor.

"AGI'nin En Büyük Faydası Bilimde Olacak"

OpenAI for Science ekibinin başındaki Başkan Yardımcısı Kevin Weil, ekibin kuruluş amacını şirketin genel misyonuyla bağlantılandırıyor. Weil, "Yapay genel zekanın (AGI) en büyük ve olumlu etkisinin, bilimi hızlandırma yeteneğinden geleceğine inanıyoruz" ifadelerini kullanıyor. GPT-5 ile bu potansiyelin gerçek olmaya başladığını belirten Weil, modellerin artık yeterince iyi birer 'bilimsel işbirlikçi' haline geldiğini savunuyor.

Akıl Yürütme Yeteneği Oyunun Kurallarını Değiştirdi

OpenAI'nın Aralık 2024'te duyurduğu ilk 'akıl yürütme modeli', dil modellerinin matematik ve mantık problemlerini adım adım çözme becerisini önemli ölçüde artırdı. Firma, GPT-5.2'nin, doktora seviyesindeki biyoloji, fizik ve kimya sorularını test eden GPQA benchmark'ında %92 skor elde ettiğini iddia ediyor. Bu oran, GPT-4'ün %39'luk skorunun çok üzerinde. Ancak, bu iddialı performansın pratikte ne anlama geldiği konusunda bazı uzmanlar temkinli. Benzer bir dönüşüm potansiyeli, StepFun AI, Düşük Maliyetli Derin Araştırma Ajanı Step-DeepResearch'ı Duyurdu haberiyle gündeme gelen derin araştırma araçlarında da gözlemleniyor.

Yeni Keşif Değil, Unutulmuş Çözümler

Geçtiğimiz Ekim ayında OpenAI yöneticilerinin, GPT-5'in çözülmemiş matematik problemlerine çözüm bulduğuna dair paylaşımları matematikçiler tarafından sorgulandı. İncelemeler, modelin aslında eski araştırma makalelerinde, hatta Almanca yayınlarda halihazırda var olan çözümleri ortaya çıkardığını gösterdi. Kevin Weil bu konuda, "LLM'ler, çoktan çözülmüş bir problem üzerinde zaman kaybetmememizi sağlıyorsa, bu bile başlı başına bir hızlanmadır" diyerek beklentileri yönetiyor. Weil, modellerin henüz bir alanı baştan aşağı değiştirecek Einstein düzeyinde keşifler yapmadığını, ancak bilim insanlarının işini hızlandırdığını vurguluyor.

Bilim İnsanlarından Karışık Tepkiler

OpenAI'nın paylaştığı vaka çalışmalarına katılan araştırmacılar, GPT-5'in literatür tarama, fikir beyin fırtınası ve deney tasarlama konularında faydalı olduğunu belirtiyor. Vanderbilt Üniversitesi'nden Profesör Robert Scherrer, modelin kendisinin ve öğrencisinin aylarca uğraştığı bir problemi çözdüğünü ifade ediyor. Ancak, Berkeley Üniversitesi'nden istatistikçi Nikita Zhivotovskiy gibi diğer bilim insanları, modellerin henüz tamamen yeni fikirler üretmekten ziyade var olan bilgiyi birleştirdiğini, hatta bazen yanlış birleştirdiğini savunuyor. AI'ın rolünün genişlemesi, AI Artık Sadece Cevaplamayacak, İnsanları Yönetecek: Humans&'in Büyük İddiası ve AI Artık Cevap Vermekle Yetinmeyecek: İnsanları Yönetmeye mi Geliyor? başlıklı haberlerde tartışılan 'yönetim' boyutunu da akıllara getiriyor.

Uyum Sağlayamayanlar Dezavantajlı Kalabilir

Jackson Laboratuvarı'ndan biyolog Profesör Derya Unutmaz, aylar süren veri analizlerinin artık çok daha kısa sürede tamamlanabildiğini, bu araçları kullanmamanın bir seçenek olmaktan çıktığını belirtiyor. Uzmanlar, tıpkı bilgisayar ve internetin yaygınlaşmasında olduğu gibi, yapay zeka araçlarını benimsemeyen araştırmacıların uzun vadede dezavantajlı duruma düşebileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Bu dönüşümün önündeki engellerden biri ise, Cloudflare Diyor Ki: Eski Uygulamalarla AI'dan Para Kazanmak Neredeyse İmkansız başlıklı haberde vurgulandığı gibi, eski altyapı ve uygulamalarla uyum sorunu olarak gösteriliyor.

Sonuç olarak, OpenAI'nın bilimsel araştırmalara yönelik bu açık hamlesi, yapay zeka ile bilim işbirliğinin kurumsallaşma sürecinin bir işareti olarak yorumlanıyor. Sürecin, bilimsel metodolojiyi nasıl dönüştüreceği ve gerçek anlamda çığır açıcı keşifleri ne zaman tetikleyeceği ise zamanla ve yapılacak eleştirel değerlendirmelerle netleşecek.