Yangın Hortumu ve Yapay Zeka: Bu Adam Fiziksel Dünyanın Veri Madenciliğini Buldu mu?

Dürüst olalım. 'Akıllı şehir' denildiğinde aklınıza gelen şey, trafik ışıklarının biraz daha hızlı uyarlanması yaşamış çöp kutuları oluyor, değil mi? Peki ya en eski, en katı kamu hizmetlerinden birinin –itfaiyeciliğin– çekirdeğine yapay zekayı yerleştiren ve bunu veri toplayan bir altın madenine çeviren bir girişim? İşte HEN Technologies ve kurucusu Sunny Sethi'nin hikayesi tam da bu.

Karısının Mektubu ve Bir Megafire Zihniyeti

Sunny Sethi, tipik bir girişimci profili çizmiyor. Nanoteknoloji, güneş enerjisi, yarı iletkenler ve otomotivde geçen bir kariyer... Ona göre bu, düşüncesini 'önyargısız ve esnek' hale getirmiş. Ta ki 2019'da Kaliforniya'daki evlerinin etrafını yangınlar sarana kadar. Seyahat halindeyken, karısı ve üç yaşındaki kızı, tek başlarına, bir tahliye emriyle yüz yüze kaldı. Sethi anlatıyor: "Bana çok kızmıştı. 'Dostum, bunu çözmezsen gerçek bir bilim insanı değilsin,' dedi." İşte o 'dürtme', her şeyi değiştirdi.

Nozul Sadece Bir Başlangıçtı; Asıl Hedef 'Akıllı Kas'

2020'de kurduğu HEN (Yüksek Verimlilik Nozulları), NSF fonuyla akışkanlar dinamiği simülasyonları yaptı. Sonuç? Su damlacık boyutunu hassas kontrol eden, rüzgarı etkisizleştiren ve yangını geleneksel yöntemlerden üç kat hızlı söndüren bir nozul. Sethi'nin Zoom'da gösterdiği karşılaştırma videosu çarpıcı: Aynı su debisinde, geleneksel nozul dağılırken onlarınki yoğun ve odaklı bir akış sağlıyor.

Ama bu sadece bir başlangıç. Sethi buna "yerdeki kas" diyor. Şirket şimdi monitörler, vanalar, yangın sprinkleri ve basınç cihazları geliştiriyor. İşin can alıcı noktası ise burada: Bu her bir cihazın içinde, sensörler ve işlem gücüyle donatılmış, özel tasarım devre kartları var. Hatta bazıları NVIDIA Orion Nano işlemcilerle çalışıyor. Yani bu artık sadece su püskürten bir boru değil; bağlantılı, veri toplayan, 'düşünebilen' bir fiziksel AI donanımı.

Veri Madenciliği mi, Hayat Kurtarma mı? İkilem Burada Başlıyor

İşte tam da bu noktada işin rengi değişiyor ve ChatGPT Artık Musk'ın Tartışmalı 'Grokipedia'sından Besleniyor Mu? gibi makalelerde tartışılan temel soruya geliyoruz: Bu sistemler neyi, nasıl öğreniyor? HEN'in cihazları yangın anında sıcaklık, rüzgar, nem, alev yayılımı gibi muazzam miktarda gerçek dünya verisi toplayabilir. Bu veri, gelecekteki yangın modellerini tahmin eden LLM'ler için paha biçilmez bir kaynak olurdu. LLM'lerin Graf Diliyle Konuşmayı Nasıl Öğreniyor? sorusunun cevabı, belki de bu tür fiziksel dünya verilerinden geçiyor.

Peki bu bir sorun mu? Kesinlikle. Bu veri kime ait? Kimin kontrolünde? Gizlilik ve güvenlik endişeleri nerede başlıyor? Sethi şu an bu sorulara odaklanmış görünmüyor, ancak sektör büyüdükçe bu etik sorgulamalar kaçınılmaz. Tıpkı ChatGPT'ye Gelen Reklamların Senatör Markey'i Harekete Geçirmesi gibi, kamuoyu ve düzenleyiciler de bu yeni 'fiziksel AI' veri toplama alanını yakından izleyecek.

Son Söz: Gerçek Dünya, Gerçek Veri, Gerçek Etik Sorular

Sethi'nin yol haritası büyük. 20 patent başvurusu, 6'sı onaylanmış. 'Stream IQ' adlı akış kontrol cihazı ve deşarj sistemleri bu yıl piyasaya sürülecek. Bu, yalnızca yangınla mücadelede bir devrim değil; yapay zekanın fiziksel dünyaya dokunma, onu anlama ve ondan öğrenme biçiminde bir paradigma kayması.

Ancak bu hız, güvenlik ve etik değerlendirmeleri de beraberinde getirmeli. Google DeepMind ile İngiltere'nin Yapay Zeka Güvenlik Enstitüsü Arasındaki İşbirliği gibi girişimler ne kadar önemliyse, yangın hortumundan toplanan verinin etiği de bir o kadar kritik hale geliyor. Sethi bir problemi çözdü. Şimdi ortaya çıkardığı yeni 'altın madeni', hepimizin üzerine düşünmesi gereken yepyeni bir dizi problemi de beraberinde getiriyor.